منبع تخصصی: شبکه با زبان چوپانی
قوانین و استانداردهای ارتباطی بین دستگاهها در شبکه. مثلاً «زبان مشترکی» که کامپیوترها با آن صحبت میکنند.
مثال: HTTP برای وب، FTP برای انتقال فایلسندهای فنی تعریفشده توسط سازمانهای جهانی (مثل IEEE، ISO) که تضمین میکنند همه دستگاهها «یک زبان» را بفهمند.
مثال: استاندارد Wi-Fi (IEEE 802.11)یک مدل ۷ لایهای که مراحل انتقال داده را از فرستنده تا گیرنده توصیف میکند:
نرمافزارها (مثل مرورگر)
گیرنده نامه رو باز میکنه و میخونه (مرورگر)
رمزگذاری/فشردهسازی داده
نامه به رمز نوشته شده (رمزگذاری)
مدیریت اتصال
فرستنده و گیرنده با تلفن هماهنگ میکنن کی خونه باشن!
تضمین تحویل داده (مثل TCP)
پست تضمین میکنه نامه حتماً میرسه (TCP)
مسیریابی (مثل IP)
نامه رو سوار هواپیما میکنه تا بره شهر دیگه (IP/مسیریابی)
کنترل خطا + MAC
پستچی چک میکنه نامه پاره نشده باشه (کنترل خطا)
کابل/سیگنال
پستچی نامه رو با پا میبره! (کابل/سیگنال)
مدل ۴ لایهای کاربردیتر که پایهی اینترنت است (مثل پست پیشتاز):
HTTP, FTP, DNS
گیرنده نامه رو میخونه (مثلاً در Gmail)
TCP (قابلاعتماد) / UDP (سریع)
شرکت پست تلفن میزنه به گیرنده: «امروز خونهای؟» (TCP/UDP)
IP (آدرسدهی)
نامه سوار هواپیمای بینالمللی میشه (IP)
سختافزار (اترنت/وایفای)
پیک موتوری نامه رو از تو خیابون میبره (اترنت/وایفای)
تصور کن وبسایتها خیابونهای شهرن! HTTP مثل چراغ راهنما میمونه که:
فرض کن دادهها مسافران تاکسی هستن:
قبل حرکت: راننده (TCP) به مسافر (سرور) تلفن میزنه (SYN): «سوار میشی؟» •
مسافر جواب میده (SYN-ACK): «آره، بیا!» •
راننده میگه (ACK): «دارم میرسونمت!» ✅ •
هربار موقع رسیدن مسافر به مقصد، دوباره تماس میگیره: «چی شد رسیدی؟ سالم رسید چیزیت که نشده؟» (تأییدیه ACK) •
اگر جواب نده (خطا)، برمیگرده مسافر رو دوباره برمیداره میبره! (ارسال مجدد) •
اینا آدمای عجول و پرخاشگر شبکهان:
بستهای که گرفته رو پرتاب میکنه تو خیابون و فرار میکنه! (بدون تأییدیه) •
اگر بسته گم شد (Packet Loss)، اهمیتی نمیده: «برو گمشو! وقت ندارم» •
ترافیک نمیشناسه: تو شلوغترین خیابونها هم با سرعت میره (مثلاً پخش زنده فوتبال) •
وقتی رسید فقط داد میزنه: «رسید؟» ولی صبر نمیکنه جواب بشنوه! میره •
نامه رو بدون پاکت مینویسی میدی بره دست دوست دخترت! (دادهها رمزگذاری نشده). پستچی (روترها) و همسایهها (هکرها) میتونن بخوننش و به فاک میری!
مثال: «سلام عشقم میایی بریم خونه مادر بزرگم باهم بریم حمام کسی خونه نیست لولشون آب گرفته» → هرکی ببینه، میاد همکاری میکنه در بازکردن لوله! 😂
۱. قبل از فرستادن: نامه رو تو یه صندوق فلزی قفل میکنی (رمزگذاری SSL)
۲. تأیید هویت فرستنده: یه مُهر دولتی (گواهی SSL) روی صندوق میزنی
۳. در مسیر: اگر دزد بخواد صندوق رو باز کنه یا عوض کنه، غیرممکنه!
حتی اگه هکر نامه رو ببینه، فقط یه مشت حروف بیمعنی میبینه: X5gH#k@9d%
الان میتونی بری خونه مادر بزرگت لوله بازکنی بدون ترس...
قوانین ورود به وبسایتها (🚦)
آدمِ باوجدان شبکه که با تماسهای مکرر مطمئن میشه کار درسته! (☎️)
آدمِ بیحوصله بیوجدان که بسته رو پرت میکنه و میره! (🏍💨)